طريقهء متصوّفانهء پيروان شيخ حسن جورى ، جانشين شيخ خليفه ( كشته شده به 736 ه . ق . در سبزوار ) ، كه با دولت شيعى سربدارى ربط وثيق داشتند ، آشكارا رنگ شيعى داشت و خاستگاه آن يعنى سبزوار از زيستگاههاى كهن و نيرومند تشيّع بشمار بود . 23 ظهور بهاء الدّين حيدر بن على بن حيدر علوى حسينى آملى ، معروف به سيّد حيدر آملى ( 720 ه . ق . - 782 ه . ق . يا پسان‌تر ) ، در تاريخ تشيّع و تصوّف ، رخدادى عظيم بشمارست . سيّد حيدر - كه از شاگردان فخر المحقّقين حلّى است - در نوشتارهايش مىكوشيد وحدت تصوّف و تشيّع را اثبات كند و نشان دهد كه « شيعى » و « صوفى » دو نام يك معنايند . وى كه در گسترش دبستان صوفيانهء ابن عربى بسيار اثرگذار بوده ، از منتقدان ابن عربى هم محسوبست و اهتمام به گونه‌اى پالايش شيعيانهء تصوّف محيى الدّينى داشته . 24 برخى گفته‌اند تشكيل يافتن سلسلهء نقشبنديّه ( در نيمهء دوم سدهء هشتم هجرى ) كه خرقهء خويش را به ابو بكر مىرسانيدند ، واكنشى بود در برابر سيّد حيدر آملى و اقدام او در يكى اعلام كردن « تشيّع » و « تصوّف » . 25 به نظر مىرسد از حوالى سدهء هفتم هجرى اندك اندك عالمان و شريعتمداران امامى هم نرمش و پذيرش بيشترى در برابر « تصوّف » و مظاهر آن نشان دادند . نمونه را ، خواجه نصير الدّين طوسى ( 597 - 627 ه . ق . ) در اوصاف‌الاشرافش از حلّاج كه مطرود عالمان و انديشه‌گران امامى بود ، با لختى مدارا ياد كرد . 26 همچنين ابن ميثم بحرانى ( در گذشته به سال 679 ه . ق . ) از نخستين فقيهان و متكلّمان معتبر و شاخص شيعه است كه از تصوّف اثر معتنابه پذيرفته و آن را در شرح نهج‌البلاغه‌اش بازتابانيده . 27 شاه اسماعيل ، بنيانگذار سلسلهء صفويّه ، يك شيعى صوفى بود . يعنى در شخصيّت